آرزومندم دنیا را از دروازه طبیعی اش ترک کنم

 

توی اتاقی نشستم که پنکه روشنه و من از قدیم هر وقت باد پنکه به سرم می‌خورد، سردرد می‌گرفتم. زیر دوش حمام و با دست چهار تا بلوز و یه شلوار برمودا و یه شلوارک رو با صابون شستم. الان یه جایی توی حمام آویزون کردم و هنوز تو فکر اینم که آیا می‌تونم اونا رو ببرم توی بالکن که زودتر خشک بشن. دیروز هم تنها سوتینم رو شستم. وقت آومدن اونقدر عصبی بودم که چند تا چیز رو یادم رفت بیارم و یکیش هم سوتین بود. اینجا هم نتونستم سوتین پیدا کنم. یعنی بود اما سایزش به من نمی‌خورد. سرم درد می‌کنه و میلی به غذا خوردن ندارم. فقط می‌تونم آب بخورم. امروز به شدت بی‌قرار بودم. از بی‌خبری بود. اینجا یه وضع عجیبی داره. وقتی با کسانی برخورد می‌کنم که وضع من از اونا بهتره، آزارم میده. چند روز پیش زنی توی خیابون ازم کرم دست خواست. متاسفانه نداشتم. چیزی توی کیفم نبود.

صاحب‌خونه گفته بود که خونه‌ش وایفای داره و کافیه که یه کارت اینترنت بخریم و با وایفای اینجا به اینترنت وصل بشیم. تا دیروز هم مطمئن بودم که اینترنت لازم ندارم اما امروز حوالی ظهر آنچنان دچار هراس شده بودم که فکر می‌کر می‌کردم میمیرم. لعنت به این وضعیت ! از اینکه تمام مدت باید در دسترس باشی و وقتی که بعد از چند روز به اینترنت وصل میشی و هی سیل پیام‌ها رو میبینی، وحشت می‌کنم. زیر آفتاب بعدظهر توی بالکن بودم و سعی می‌کردم از اونجا به اینترنت وصل بشم. برای لحظاتی دلم می‌خواست این گوشیم رو میشکستم. بعد یه نگاهی به داخل خیابون انداختم و فکر کردم که باید جلوی دیوانگی رو بگیرم یا لااقل به تاخیرش بندازم. الان وقت مناسبی برای اینکه گوشیم رو بشکنم نیست. وای‌فای خونه صاحب خونه هم دروغ بود. باید می‌رفتی توی بالکن و زیر آفتاب وسعی می‌کردی کانکت بشی. خونه کنار یکی از میدونای شهر بود که وایفای داشت و با سختی می‌شد از بالکن خونه به اینترنت وصل شد.

انگشت‌های هر دو پام و همینطور پاشنه پام، تاول زده. خودم رو چشم زدم. فکر می‌کردم که این صندل‌های جدید خیلی راحت هستند و پاهام هم توش عرق نمی‌کنه. صند‌ل‌های قدیمیم با وجود اینکه قیمتش سه برابر این بود و بسیار هم زیبا هستند و توانایی این رو دارن که به یه پای معمولی جلوه بدن، به این خوبی نیستند چون کف پاهام عرق می‌کرد و کف صندل از عرق پام سیاه میشد و همیشه از این بابت خجالت می‌کشیدم. حالا توی این صندلای جدید پاهام از بس تاول زدن که قشنگ می‌لنگم. امشب ضدعفونیشون کردم و بعد پانسمانشون کردم. امیدوارم تا فردا صبح بهتر بشن.

صبح زود از شهر بیرون رفتیم که مسافت زیادی رو قایق سواری کنیم. خپل می‌خواست از فلامینکوها عکس بگیره. میدونم خیلی ایده سوسولیه ولی خوب بعضیا هم دوست دارن از این کارا بکنن. وقتی سوار قایق شدیم دیدم که اون طرفی که من نشستم از داخل شکسته. فکر کردم که من از آب می‌ترسم و اگه اتفاقی بیفته چیکار می‌کنم. همزمان بانگاه کردن به دست قایق‌ران که داشت پارو می‌زد فکر کردم که چه بهتر ! از دست خانواده‌، دوستام و استادم راحت میشم و تلاش نمی‌کنم که زنده بمونم. درست لحظه‌ای که آماده بودم فهمیدم که دریاچه اصلا عمقی نداره و منم قرار نیست از چیزی خلاص بشم. قایقران می‌گفت که در روز چندین بار توی دریاچه پارو میزنه. به نظرم کار طاقت‌فرسایی میومد. به دلار ماهیانه ۱۰ تا درآمد داره. با خجالت وقتی که می‌خواستیم پیاده بشیم به اندازه یک دلار انعام دادیم.

 

الان ۲ روز میشه که تب دارم. مجبور شدیم دکتر بریم. برام آنتی‌بیوتیک نوشت و تقریبا از خوردن همه چیز منع شدم. برای دکتر رفتن باید می‌رفتیم به کابین مخصوص خارجی‌ها . هفتاد دلار بابت یه ورقه آنتی‌بیوتیک و یه ورقه قرص تب‌بر و همینطور گرفتن فشار و تب دادیم.

بلافاصله بعد از اینکه حالم کمی بهتر شد و تب پایین آومد، دوستم مریض شد. در اوج مریضیش ما برای ترینیداد بلیط اتوبوس از قبل خریده بودیم. تا ترینیداد یه ساعت و نیم بیشتر راه نبود، ولی اینجا برای مسافرت با اتوبوس هم باید چکین می‌کردیم. کنار دست همون کسی که بلیط رو می‌فروشه و یکی دیگه رو هم گذاشتن برای چکین. با این همه اتوبوس بیشتر از ظرفیتش بلیط فروخته بود و کلی این وسط درگیری بود که کی می‌تونه سوار بشه. کسانی که می‌تونستن اسپانیایی صحبت کنن یه جوری با راننده به توافق می‌رسیدن و اونا سوار می‌شدن. بعد هم فرانسوی‌ها و کشورهای شمال اروپا که اصلا به این وضع عادت نداشتن، نتونستن سوار اتوبوس بشن. من یه صندلی کنار توالت گیرم افتاد. روی اتوبوس زده بود پنج ستاره و شامل صندلی، دستگاه ویدئو، توالت و همینطور کولر. می‌شد. برام جای سوال بود که این میشه چهار تا ستاره و ستاره پنجمش چیه. باید بگم که برای اولین بار توی اتوبوس سوسک دیدم و اونم روی لباسام بود. ترسناک‌ترین رانندگی که دیدم توی کوبا بود.

این پنجمین خونه‌ای هست که درش ساکن میشیم. ۲بار توی هاوانا خونه عوض کردیم و ۲بار هم توی سینفیاگوس و الانم در ترینیداد. این سویتی که هستیم برای یه زوج سویسی کوباییه. بعد از مدت‌ها تونستم چند ساعت بخوابم چون یا از سر و صدای بیرون نمیشه خوابید و یا از آداپته نبودن با سیستم تهویه هوا. اما این خونه پنجم واقعا خوبه. حتی ماشین لباس‌شویی هم داره. و لازم نیست که من زیر دوش حمام لباسا رو با دست بشورم. البته که رایگان نیست. اما خوب من ترجیح می‌دادم که خودم لباس چرکا رو بندازم توی ماشین. از اینکه خدمتکار خونه این کار رو می‌کرد خیلی خجالت کشیدم. حتی با وجود اینکه قیمت شستن لباس اینجا از توی فرانسه گرونتره و پولی که ما برای شستن لباس دادیم به اندازه حقوق یه ماه اون زن میشد. ولی بازم دلم نمی‌خواست کسی کثافت لباسای ما رو لمس کنه.

متاسفانه امکان اینکه با مردم اینجا بشه ارتباط گرفت خیلی کمه. مسئله اول زبانه. ما نمی‌تونیم اسپانیایی صحبت کنیم. دیگه اینکه همه روابط اینجا بر اساس پول شکل می‌گیره. هر کسی باهات شروع می‌کنه به صحبت کردن بعد دنبال اینه که مقداری بهش پول بدی. مثلا توی هاوانا بابت همین مسئله خونه رو عوض کردیم. صاحب خونه معتقد بود که از یه کشور کاپیتالیست آومدیم و اینجا کوباس و همینه دیگه و باید جیبمون رو اینجا بتکونیم. دیگه اینکه همه چیز برای خارجی‌ها یا همون توریستا جدا از مردم عادیه. کابین دکتر، دارخونه، اتوبوس مخصوص خارجی‌ها و، و همه‌ این‌ها ارتباط با مردم رو کم می‌کنه. حتی رستوران‌ها هم برای توریستاست. خود مردم اینجا اصلا توانایی مالیش رو ندارن که وارد این تیپ غذاخوری‌ها و کافه‌ها بشن. هستن توریستای مردی که دخترای جوون کوبایی رو میارن رستوران و کافه، ولی خوب اینطور که نمیشه مردم اینجا رو دید. خود مردم محلی از یه جاهای دکه مانندی غذا می‌خورن که اصلا جای نشستن نداره و معمولا از اینطور جایی هم ما نمی‌تونستیم غذا بخوریم. همچنان که چند روز رو بابت مسمومیت مریض بودیم. غذا خوردن توی کوبا واقعا پرابلماتیکه و به راحتی میشه مریض شد. یکی از بیماری‌هایی که اینجا اپیدمیه، اسهاله. حس می‌کنم خود مردم هم خیلی علاقه‌ای ندارن به اینکه بخوان باهات ارتباطی غیر از ارتباط پولی داشته باشن. متاسفانه اینجا با پول می‌تونی هر سرویسی رو بخوای و اونا هم برات برآورده می‌کنن. با این حال در معدود مراوداتی که با کوبایی‌ها مثل راننده تاکسی، صاحب خونه، راهنما داشتیم، همگی یه جور حسی از غرور دارن که کوبا تونسته آزاد بشه و آموزش و بهداشت رایگانه و اینکه در کوبا اصلا بیکاری وجود نداره و تنها کسایی که الکلی یا پیر و یا از کار افتاده هستند، کار نمی‌کنن که اینها هم از طرف دولت ساپورت میشن. همین امروز صبح یه آقایی داشت برامون از این می‌گفت که یه سری از مخالفای انقلاب کوبا که از طرف آمریکا ساپورت می‌شدن توی کوه رفته بودن و زن‌ها و بچه‌ها رو کشتند و همینطور خیلی‌های دیگه و ازشون به عنوان تروریستایی اسم می‌برد که مانع آزادی کوبا بودن.

واقعیتش من به این مقاومتشون احترام می‌گذارم و برام خوشاینده، اما از طرفی به این سادگی نیست. کوبا انقلاب کرد که فاحشه‌خونه آمریکا نشه ولی الان بعد از ۶۰ سال دوباره با آمریکا روابط آغاز شده و کلی آمریکایی برای تعطیلات اینجا میان و قیمتای قابل توجهی هم به زنان پیشنهاد میدن. معلوم نیست که تا ۵ سال بعد اوضاع اینجا چی میشه.

همزمان توی خیابون ماشین، تراکتور، اسب، موتور، دوچرخه همه در حال آمد و شد هستند. بارها در طول روز ازت پول می‌خوان. بعضی وقتا حس می‌کنم تو رو مثل یه کیف پول میبینن که دو تا پا داره و اینا تنها کاری که باید بکنن اینه که از این کیف پول در بیارن.

در طول روز ۲ وعده غذا می‌خوریم. یکی برای صبحانه‌س و یکی هم شام. نهار خوردن هم یه معضله. باید جایی رو توی گرما پیدا کنی و کلا از خیرش می‌گذری. توصیه شده که در رستوران ۱۰ درصد انعام پرداخت کنید. بعضی رستورانا که خودشون این ۱۰ درصد رو مستقیا بابت سرویس برات حساب می‌کنن. در ۲ تا از این رستورانا که رستورانای گرونی هم محسوب میشن و ۱۰ درصد رو هم از قبل روی قیمت نهایی کشیدن، وقت پرداخت باقی پول رو که یکیش برابر با ۲۰ و چند دلار میشید و دیگریش ۳۰ و چند لار، فقط پول خرداش رو برگردوندن که ما هر بار بهشون گفتیم که این پول کمه و اونا هم گفتن که ببخشید اشتباه شده. واقعیتش یه خورده عجیبه که آدم پول‌های درشت رو یادش بره و پول خردها رو یادش نره. اونقدر این مدت بلا سرمون آومده که من اصلا بهشون اعتمادی ندارم. حتی به نظرم بعیده که اینجا مردم کسی رو مهمان کنن. یه اتفاق عجیبی چند روز پیش افتاد. دوستم رفته بود غواصی و من کمی دورتر توی ساحل نشسته بودم. چند ساعتی گذشت و هیچ خبری ازش نبود. روی دریا اثری از هیچ قایقی هم نبود. معمولا وقت غواصی با یه قایقی تا یه مسیری میرن و بعد خودشون رو میندازن توی آب. از یه خانم که توی کافه تریا کار می‌کرد سوال کردم ولی فقط اسپانیولی حرف میزد. همزمان یه زوجی وارد کافه شدن که فرانسه حرف میزدن و منم ازشون پرسیدم که میتونن اسپانیولی صحبت کنن که بعد با این خانم و آقا ی فرانسوی شروع به حرف زدن کردیم. می‌خواستم از کافه تریا برای خودم کافه بخرم که اونا از قبل برای منم کافه گرفته بود. اونقدر برام عجیب بود که اینجا کسی منو به چیزی مهمون کرده که خودم هم از واکنشم شوک شدم. خیلی رفتار معمولیه که یکی تو رو دعوت کنه به یه نوشیدنی ولی این چند وقت توی کوبا هرگز اینطور چیزی رو ندیده بودم و اینکه کسی برای من کافه گرفته بود منو متاثر کرده بود.

انگار موقع نوشتن پاراگراف قبل عصبانی بودم و یا شاید دچار ملال بودم و یا هر چیز دیگه‌ای. به یه نتیجه‌ای در مورد خودم رسیدم که شاید بشه به خیلی‌های دیگه هم عمومیتش داد. به طرز اغراق‌آمیزی دچار یه تفکر مقایسه‌ای هستم. این رو از وقتی که کوبا آومدم فهمیدم. مدام در حال مقایسه هستم. مقایسه کوبا با هر چیز دیگه‌ای. بعضی وقتا اونقدر اینجا دچار استیصال میشدم که فکر می‌کردم که اصلا انقلاب کردن عمل بیخودی بوده در اینجا و بعد دوبار مقایسه می‌کردم کوبا رو با باقی کشورهای فقیر آمریکای لاتین که خیلی در پی تغییر رادیکال نبودن و میشه دید که کوبا وضع بهتری نسبت به اونا داره. یا وقتی که مدام با درخواست پول از طرف مردم مواجهه می‌شدم با خودم باز می‌گفتم که این برای تمام کشورهای فقیره. ولی چطور میشه فقر رو معنی کرد؟ در خیلی از جاهای آفریقا مردم واقعا گرسنه هستند اما با این حال توی کوبا به غیر از وایل دهه نود تا ۲۰۰۵ ۲۰۰۶، الان کسی گرسنه نیست. مردم بی‌خانمان نیستن و هر کسی سرپناهی داره و یا بهداشت برای همه‌س و آموزش رایگانه. فقط مردم پول زیادی دستشون نمیاد. از طرفی وقتی خودم رو جای اونها میگذارم، میبینم که من اگه جای اونا بودم اصلا دوست نداشتم که این همه توریست در محل زندگیم پخش بشن و مدام از همه چیز عکس بگیرنتوریستا با یه کلیشه کلی از کارايیب میان اینجا. موزیک، سالسا، موهیتو، سیگار کوبایی، ماشینای قدیمی، کلاه حصیری، زنایی با لباس سفیدو خوب می‌خوان همین چیزا رو هم ببینن. در اینکه کوبا داره درآمد کسب می‌کنه از این طریق شکی نیست ولی این همه توریست در نهایت می‌تونه ضربات بدی هم بزنه. لااقل میشه دید رفتار مردم چقدر پولکیه. چقدر همه چیز بر اساس مناسبات حاصل از پوله و چقدر این آزار دهنده‌ست. یه کاپیتالیستی که روی توریست شکل گرفته و اینجا داره میشه یه چیزی عین چین. البته در همون مکالمات محدودمون با کوبایی‌ها فهمیدم که بسیار هم از وجود این همه توریست خوشحالن چون وضع اقتصادیشون رو تغییر داده و گروهی  دارن از توریست درآمد کسب می‌کنند و دارن با سرعت زیادی از فقرا فاصله می‌گیرن. قرار بود در یکی از شهرها خونه یه زوجی بریم که ۲ تا اتاق ساده برای اجاره داشتن و توی کتاب راهنما نوشته بود که مرد صاحب‌خونه قبلا دکتر بوده. من فکر کردم که احتمالا بازنشسته‌س. اما وقتی رسیدم خونه طرف، معلوم شد که اصلا در سن بازنشستگی نیست و حدود یه پنجاه سالی بیشتر نداره و گویا بجای پزشکی دوست داره هتل‌داری کنه. ۲ تا اتاق رو به ۷ اتاق رسونده بود و بابت هر شب ۲۵ دلار می‌گرفت. تمام اتاق‌ها پر بود. صبحانه هم میدادن به قیمت ۵ دلار برای یه نفر. پول رو مشتریا دستی به صاحب‌خونه میدن و دولت نمی‌تونه کنترلی بر این نوع پول داشته باشه. من نمی‌دونم چقدر رو مالیات میدن اما درآمد زیادی رو از این طریق دارن کسب میکنن و به سرعت  دارن از فقیر فقرایی که ماهیانه یه چیزی حدود ۲۰ دلار حقوق می‌گیرن، جلو میزنن.

مسئله دیگه اینکه مردم دیگه ترجیح میدن به جای تحصیل پزشکی، مهندسی… برن توریست بخونن که درآمد بیشتری داشته باشن.

دیشب رسیدیم سانتا کلرا. جایی که انقلاب کوبا از اونجا شروع میشه و چگورا همراه با ۱۸ نفر میتونن یه قطار رو که۳۵۰  سرباز درش بوده رو از ریل خارج کنن و با مرگ سربازان قدم مهمی رو در راه انقلاب بردارن. در واقع با یه بولدزر ریل رو خراب می‌کنن و این باعث سرنگون شدن قطار میشه. نزدیک همون ریل قطار دو سه تایی واگن هم بود که به معنای واقعی چیز خاصی نداشت. یه چند تای لباس سربازی و عکسای اون موقع. اصلا به جایی شبیه نبود که بابتش بخوان پول بگیرن. یه باره سه تا زن دوان دوان پشت سر ما آومدن که زود باشین پول بدین، پول بدین. بعید میدونم که اگه اون وقتا چگوارا می‌دونست که با نمایش این واگنا بعدا می‌خوان درآمد کسب کنن اصلا حاضر میشد که ریل قطار رو نابود کنه که سربازا بمیرن. باز هم مسخره‌ست که مقایسه کنم اما متاسفانه انگار نمی‌تونم این کار رو نکنم. مثلا بلیط لوور ۱۲ یوره و با این ۱۲ یورو میری داخل لوور و ساعت‌ها میتونی اونجا از سالن‌های مختلف دیدن کنی حالا البته میگن که کوبا رو با یه کشور کاپیتالیست مثل فرانسه نباید مقایسه کرد.

سانتاکلرا تنها شهری بود که توریست زیادی نداشت و بیشتر مردم محلی رو توی کافه و بار و رستوران می‌دیدی تا توریست. شهر نسبتا بزرگی بود. به سختی تونستیم جا گیر بیاریم. هتل‌ها کوبا خیلی گرون‌تر از فرانسه هستند و اصلا هم کیفیتی ندارن. بهترین راه اینه که خونه همون محلی‌ها ساکن شد. مردم معمولا اتاقای خونه‌شون رو به شکل یه سویت در آوردن که حمام و توالت هم داره و اینو اجاره میدن که البته در بالا هم توضیح دادم. اما در سانتا کلرا مشکل پیدا کردن جا داشتیم. اتاق خالی بود اما بد بودن. شب اول رو در یه خونه‌ای بودیم که مثل یه دخمه بزرگ بود که پر از ایکون‌ها مذهبی و عکسای انقلاب کوبا بود. به همون اندازه که تصاویر مسیح به دیوارا آویزون بود عکسای کاسترو و چه‌گورا هم بود. خونه بوی شدید گوشت در حال پختن می‌داد. اتاق ما پر از تزیینات کیچ بود. دیوار پشت تخت اصلا پنجره‌ای نداشت اما پرده به دیوار آویزان کرده بودن و همه جای اتاق پر از روبان و تابلو مسیح و مریم و گل‌های مصنوعی بود. برای شام نتونستیم جایی رو پیدا کنیم و در نهایت به یه رستوران دولتی رفتیم. رستوران دولتی توی کوبا خیلی ارزونتر از رستوران‌های خصوصیه. ظاهر رستوران خیلی تجملی و اغراق‌آمیز بود. کارکنانش همه لباس رسمی پوشیده بودن و تابلوهای وزینی به در و دیوار آویزان بود. قیمت غذاها خیلی پایین بود و کل هزینه شام ما با نوشیدنی شد ۱۰ دلار. اما یکی از بدترین غذاهایی بود که مجبور شدم بخورم. چیزی حدود یه کیلو گوشت پخته گوسفندی رو گذاشتن جلوم به همراه یه کاسه برنج که داخل برنج پلاستیک بود. از اون گوشت پخته سعی کردم بخورم. چیز دیگه‌ای برای خوردن نبود. بعد از رستوران رفتیم یه خونه دیگه رو پیدا کردیم که جای معقولی بود و همین.

در سانتاکلرا رفتیم از موزه و بنای یادبود چه‌گورا دیدن کردیم. این تنها جایی بود که از ما پول نخواستن. البته توالت همچنان پولی بود. دلیل رایگان بودن موزه و بنای یادبود به خاطر این بود که فضا کاملا مذهبی بود که به مردم تذکر می‌دادن که هنگام دیدن اونجا کلاهشون رو از سر بردارن و همینطور چیزای دیگه. موزه رو خیلی وقته که تاسیس کردن اما واقعا ارزش خاصی نداشت. یه سری چیزای جالب داشت. عکسایی که جاهای دیگه ندیده بودم و متعلقات چه‌گوارا که بعضی‌هاش جالب بود اما در کل به نظرم یه جور فتشیسم بود. من نمی‌فهمم این کجاش جالبه که لباس زیر چه‌گورا رو بگذارن توی یه ویترین و بگن چه ‌گوارا اینو رو وقتی در مکزیک بود می‌پوشید. یا بطری آب چه، پیستول‌های مختلفی که چه در کوبا، بولیوی، کنگو استفاده می‌کرده و کلا وسایلی که متعلق به چه بود. هیچ توضیحی از اینکه چرا چ‌گوارا مکزیک بوده، چطور با کاسترو ملاقات می‌کنه، چی میشه که کنگو میره و بعدش چرا دوباره برمی‌گرده کوبا و کلی مسائل دیگه که می‌تونست در این موزه به نمایش گذاشته بشه که نشده بود. چیزی که من فهمیدم این بود که هیچگونه ذهنیت انتقادی در اینجا وجود نداره و یا لااقل من نمی‌تونم ببینمش. همه جا می‌تونستی نشانه‌های پروپاگاندی حکومت رو خیلی عریان ببینی. به نظرم میشد گفت که حکومت تلاش کرده که مردم همه باسواد بشن که قادر به خواندن شعارهاشون روی در و دیوار باشن. از کتابفروشی که کنار موزه  یه کتاب در مورد اصول پداگوژیک چه‌گورا گرفتیم. کتاب رو یه خانمی که دکترای پداگوژی بود نوشته بود. سعی کرده بود نظریات چه‌گورا رو در امور پداگوژیک توضیح بده. از اولین چیزایی که گفته بود این بود که چ‌گورا یه بار برای شرکت در یه جلسه‌ای دیر کرده بود و وقتی میرسه بابت تاخیرش عذرخواهی می‌کنه و این یه اصل پداگوژیک بود به نظر این خانم. واقعیتش نمی‌تونستم جلوی خندیدنم رو در هنگام خوندن این کتاب بگیرم. مسائل کاملا معمولی که هیچی درش نبود. اینکه چه‌گورا ریاضیش خوب نبوده و بعد با کمک یه یاروی یه چیزی در حوزه ریاضیات یاد می‌گیرن و این نشون از هوش بالای چه‌بوده که در همه چیز پرفکت بود. در اینکه چ‌گورا یه انقلابی قابل احترام بوده جای بحث نیست اما دیگه چه اصراریه که بخوای اون رو به صورت یه پیامبر در بیاری. بیشتر عقاید چگوارا بیان یه چیزای خیلی عمومی و الکی بود. حرفای چگوارا گویای کامل این ضرب‌المثل فرانسویه که میگه لانگ دو بوا. یه روش حرف زدن که در ظاهر انگار داری چیزای مهم میگی ولی هیچ چیز مهمی درش نیست. استفاده از کلمات پیچیده که درش هیچی نیست. شاید حرفای خوب چگوارا در کتابای دیگه باشه و نه در این کتابی که من گرفتم.

در ساناتا کلرا می‌خواستیم از یه محلی که در اونجا سیگار تولید میشد دیدن کنیم. برای این کار به ما گفتن برین از یه دفتری توی مرکز شهر بلیط بخرین. این کار رو کردیم و بعد به محل فابریکاسیون سیگار رفتیم. دم در یه آقایی نشسته بود که بلیط‌ها رو می‌گرفت و اجازه می‌داد داخل بشیم. برای من جای سوال بود که این آقا هم می‌تونست علاوه بر تحویل بلیط همینجا بلیط بفروشه و اینطور ما رو نفرستن اون سر شهر که از یه دفتر معمولی بلیط بخریم. بارها به این برخوردم که بسیاری از شغل‌ها اینجا غیر لازمه و در نهایت به این نتیجه رسیدم که این کار صرفا برای اینه که همه شغل داشته باشن. البته از بیکاری هم بهتره. شاید بهتر باشه یه توضیحی رو اینجا اضافه کنم. وقتی برای یکی از فامیلا که به شوروی سفر کرده بود و بعدش هم دهه نود حدود شش ماهی در کوبا کار کرده بود، این مسئله مشاغل بیهوده رو تعریف کردم می‌گفت این یکی از ابتکارای کشورای کمونیستیه که می‌خواستن همه رو به یه کاری سرگرم کنن و دقیقا عین همین رو در شوروی دیده بودن. البته برای ما تعریف کرد که کوبا در دهه نود هم همچنان همینطور بود. یه چیز جالب‌تر اینکه این اون زمان در کوبا کار می‌کرد و در ازای کاری که می‌کرد ماهیانه بهش کوپن برنج، روغن، شکر، تعدادی سیگار، الکل و لوبیا می‌دادن که همزمان خانمی رو هم توی خونه‌ش گذاشته بودن که نظافت و خریدای خونه رو انجام بده. تعریف می‌کرد که این خانم علاوه بر کارهای خونه تمام حرکات و اعمال این و دوست‌خترش و دوستاشون رو گزارش می‌داد و البته بسیار هم آدم گرم و مهربونی بوده این زن. یه ماجرای جالب دیگه رو هم از که برای ما تعریف کرد بر می‌گرده به اینکه یه بار این و دوست‌دخترش و دو نفر دیگه میرن سانتیاگو و اونجا میبینن که یه فروشگاهی بوده که توی ویترینش شیرینی بوده. میرن داخل فروشگاه که شرینی بخرن و فروشنده میگه که این شیرینی‌ها فروشی نیست و برای داخل ویترینه. از قرار معلوم اون روز قرار بوده که فیدل کاسترو سخنرانی کنه و به همین خاطر سعی کردن ظاهر شهر رو مرتب و شیک نشون بدن و شیرنی‌های ویترینی هم به همین علت اونجا بوده. کار دیگه‌ای که کرده بودن این بود که اون قسمت از خونه‌ها رو که جلوی دید بوده رو رنگ کردن. یعنی میشه جلو خونه و این چیزی بود که من توی هاوانا هم زیاد دیدم که منظره خونه رو از روبه‌رو که میدیدی تمیز و رنگ شده بود و یه کم که کنارتر می‌رفتی میدیدی که دیوارهای این طرف و اون طرف خونه داره متلاشی میشه. بگذریم، گویا فیدل میاد و چهار پنج ساعتی صحبت می‌کنه و بعدش که حرفاش تموم میشه به همه مردم یه لیوان آبجو و یه لیوان مهیتو میدن.

برگردم به فابریکاسیون سیگار، گفتن که نباید کیف و دوربین هم داخل ببرید و طبعا یکی دیگه رو هم استخدام کرده بودن که وسایلت رو جا می‌گذاشتی و بعدا باید یه پولی هم کف دستش می‌گذاشتی که ما خودمون رو زدیم به اون راه که یعنی نفهمیدم.

مقصد بعدیمون وینالز بود. باید با اتوبوس میرفتیم هاوانا و از اونجا وینیالز. از اونجایی که همه چیز در کوبا پولیه و ما هم گویا باید به این کسی که کوله‌هامون رو توی اتوبوس میگذاره باید به اون هم پول می‌دادیم که ما اینو دیر فهمیدیم. سر این مسئله من شرروع کردم به داد و فریاد کردن. نه به خاطر اینکه باید پول می‌دادیم. چون به صورت رسمی این وظیفه‌ای بود که باید به صورت رایگان انجام میدادن. راستش واقعا عصبانی بودم. من این اندازه از پولی بودن رو در هیچ جای دیگه‌ای ندیده بودم. اتوبوس هم با وجود اینکه فقط برای خارجی‌ها بود یه گروه پانزده بیست نفره کوبایی رو که همه با هم دوست بودن رو سوار کرد. بجز ما دو نفر دو خارجی دیگه هم توی اتوبوس بودن. وقتی داخل اتوبوس شدیم، همه برای خودشون ۲ تا صندلی انتخاب کرده بودن. یعنی با وجود اینکه در حال حرف زدن با هم بودن، هر کدوم برای اینکه راحت‌تر باشه ۲ تا صندلی برداشته بود. در واقع جایی برای ما نبود و همینطور داشتن ما رو نگاه می‌کردن بدون اینکه بخوان تکون بخورن و یه صندلی به ما بدن. این در حالی بود که بلیط رو ما از چند روز پیش خریده بودیم. نهایتا تنونستیم توی اتوبوس بشینیم با داد و فریاد من و بعد از عصبانیت وقتی روی صندلی نشستیم همینطور گریه می‌کردم.. نزدیکای هاوانا پلیس اتوبوس رو متوقف کرد و تمام مردای گروه کوبایی رو پایین برد و همه رو گشت و بعد داخل وسایل شوفر و ساک‌های کسانی رو که پایین برده بود. اصلا نفهمیدیم که چرا اینطور شد. من برای اینکه یه سر و گوشی آب بدم رفتم پایین و گفتم می‌خوام توالت برم که اونجا متوجه شده در حال وارسی شوفر هستند. آخر سر هم چیزی پیدا نکردن و مسافرا سوار شدن. البته شاید هم کادویی چیزی به پلیس دادن که در نهایت گذاشتن اتوبوس حرکت کنه. با این حال به نظرم پلیسای کوبایی خیلی آروم بودن چون اگه مثلا پلیسای فرانسه بودن با یه حالت اگرسیو همه رو می‌فرستادن پایین و همه جا رو به هم می‌ریختن

بیتلز

تنها پل مک‌کارتی از اعضای سابق بیتلز به کوبا سفر کرده و داستان هم اینطور بوده که در سال ۲۰۰۰، مک‌کارتنی با هلیکوپتر میره سانتیاگو و فقط برای ۲۴ ساعت. مردم به محل که مک‌کارتنی بوده هجوم می‌برن و و بعد بشقابی که مک‌کارتنی درش یه املت سبزیجات خورده رو به دیوار رستوران آویزا می‌کنن. در واقع بیتلز تا سال ۲۰۰۰ در کوبا ممنوع بوده. سال ۱۹۶۸ یه مستند ساز کوبایی به اسم نیکولاس گیلن در فیلمش از ترانه دیوانه روی تپه استفاده می‌کنه این این ترانه روی تصویر فیدل کاسترو بوده و بعدش بابت این کار به زندان میفته. اما در سال ۲۰۰۰ یه باره فیدل تصمیم می‌گیره که بیتلز رو آزاد اعلام کنه و از اونا به عنوان انقلابی یاد می‌کنه. دلیل اینکه فیدل چرا نظرش عوض میشه رو نمی‌دونم چون فیدل نیازی به توضیح برای تصمیماتش نداشت.

فیدل کاسترو

حرف زدن در مورد فیدل برای منی که خیلی نه فیدل رو می‌شناسم و نه کوبای زمان فیدل رو و نه خود کوبا رو سخته و این چند خطی هم که در ادامه می‌نویسم حاصل شناختی بوده که در این سفر کسب کرد. اضافه کنم که خیلی هم در پی شناخت فیدل نبودم و اینا چیزایی بوده که باهاش مواجهه شدم.

بین محل تولد فیدل و دیکتاتور قبل از فیدل یعنی باتیستا تنها ۵۰ کیلومتر فاصله هست. یعنی میشه گفت متعلق به یه منطقه جغرافیایی کوبا هستند. پدر فیدل زمین‌دار ثروتمندی بوده و فیدل اولین تجربه سازماندهی شورش رو در سن سیزده سالگی علیه پدرش انجام داده. کارگرای زمینای پدرش رو به خاطر وضعیت بدشون تشویق به اعتصاب می‌کنه. دیگه‌ اینکه درسخون بوده و ورزشکار و به نظر من خوش‌تیپ هم بود.

میشه گفت که ادراک فیدل از کمونیسم این بوده که به هر قیمتی از انقلاب کوبا دفاع کنه. والکر اسکیرکا(نویسنده زندگینامه فیدل) در توضیح ایدئولوژی فیدل ، میگه که ایدئولوژی فیدل مخلوطی پراگماتیک از ذره‌ای مارکس، انگلس، ، لنین، چه‌گورا و بیشتر از خوزه مارتی و به میزان خیلی خیلی زیادی از خود کاستروست.

یه نکته نه چندان مهم : اگه توجه کرده باشید رائول کاسترو و فیدل شبیه به هم نیستند. گویا یه مرد چینی در منزل پدر کاسترو کار می‌کرده و میگن که اون پدر رائوله. مطمئن نیستم که راست باشه یا نه ولی گویا تنها مادرشون مشترکه.

می‌تونم همینطوری به نوشتن در مورد کوبا ادامه بدم اما به نظرم بهتره دیگه تمومش کنم. ولی قبل از تموم کردن باید ۲ نکته رو اضافه کنم. اول اینکه کوبا جای خوبی برای کتاب خوندن بود. نه خبری از اینترنت هست و نه مقصدی برای خرید کردن و اینکه اونقدر هوا گرمه که همینطور میفتی یه گوشه‌ای و بهترین کار اینه که کتاب بخونی و من تونستم تمام کتاب‌هایی که از مدت‌ها قبل شروع به خوندنشون کرده بودم رو در کوبا تموم کنم. نکته دوم هم این بود که بارها از دیدن این همه زیبایی در بعضی نواحی کوبا دچار بحران می‌شدم و فکر می‌کردم که توانایی دیدن این همه زیبایی رو یه‌باره ندارم و ترجیح می‌دادم جلو نگاه کردنم رو بگیرم. یه قطعه‌ای از بهشت بود. با این حال اصلا نمی‌تونستم مدت زمان بیشتری در اونجا بمونم.

نکته آخر اینکه تیتر یه قسمتی از شعر خوزه مارتی، قهرمان ملی کوباست و خیلی با محتوا در ارتباط نیست.

Publicités

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s